على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2547

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

افشاند آن چيز را . و فرفر فلانا : در رسيد ناموس فلان را و دريد . و فرفر البعير : افشاند اندام را آن شتر و بشتافت و گام نزديك نهاد و سبك گشت و چست گرديد . و فرفر الفرس : بدندان گرفت لگام را آن اسب و سر جنبانيد . و فرفر الرجل : آتش زد آن مرد بدرخت فرفار و آتش افروخت . و فرفر الزقاق و غيرها : دريد آن خيك و جز آن را . و قد فرفر فرفرة : مركب فرفار ساخت . و نيز فرفرة : شادمانى نمودن . فرفروزان ( far - foruz n ) ا . پ . خالق و آفريننده و خلق‌كننده . فرفروك ( farfaruk ) ا . پ . بادفر و بادبر كه كودكان بدان بازى كنند . فرفره ( farfare ) ا . پ . تعجيل و شتاب در كار و كردار و گفتار و نيز در تحرير و نويسندگى . و چرمى مدور كه كودكان ريسمانى در آن گذارنيده در كشاكش آورند . و بادزن . فرفره ( farfare ) و ( ferfere ) ا . پ . كاغذ پاره‌اى كه بر سر چوبى تعبيه كنند و كودكان بدست گرفته رو بباد بايستند تا باد آن را بگردش آورد . فرفريوس ( farforyus ) ا . پ . نام دانشمندى كه باسكندر همراه بود . فرفور ( farfur ) ا . پ . تيهو و كرك كه بلدرچين نيز گويند . و گوسپند فربه . فرفور ( forfur ) ا . پ . ترف كه قراقروت نيز گويند . فرفور ( forfur ) ا . ع . كودك جوان . و شتر فربه . و شترى كه بخورد و نشخوار كند . و گنجشك . و نام مرغى ديگر . و پستى كه از بارينبوت سازند . فرفوريوس ( farfuryus ) ا . پ . فرفريوس . فرفوز ( farfuz ) ا . پ . تيهو . فرفوس ( farfus ) ا . پ . سنگى سرخ رنگ كه سائيدهء آن جراحت را سودمند باشد . فرفه ( farfe ) ا . پ . تخم خرفه . و نام مرغى كه كلنگ نيز گويند . فرفهن ( farfahn ) و ( farfahan ) ا . پ . خرفه و بقلة الحمقاء . فرفير ( farfir ) ا . پ . تيهو . و گوسپند فربه . فرفير ( farfir ) ا . ع . بنفشه . و رنگ ارغوانى . فرفين ( farfin ) و فرفينه ( farfine ) ا . پ . خرفه و بقلة الحمقاء . فرفيون ( farfayun ) و ( farfiyun ) ا . ع . فربيون . فرق ( farq ) ا . ع . راه در موى سر . و كتان . و نام مرغى . فرق ( farq ) م : ع . فرق فرقا و فرقانا . مر . فرقان و فروق . فرق ( farq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر آنچه دو چيز مانند هم را از يكديگر تميز دهد و جدا سازد . و جدائى و امتياز و تميز و اختلاف و تفاوت . و كله و سر . و فوق و بالاى هر چيزى . و راه در موى سر . و بلا فرق : بدون اختلاف و بدون تفاوت و بىتفاوت . و فرق دادن : تميز دادن و از هم جدا نمودن . و فرق داشتن : اختلاف داشتن و يكى غير از ديگرى بودن و تفاوت داشتن و از هم متمايز بودن . و فرق سر : چكاد و چكاده و چكاه و سكاد و سبكاد و فزاك و هباك . و فرق كردن : تميز دادن و از هم جدا كردن . و فرق فرقدان ساى : سرى كه از بلندى بستاره‌ها مىرسد . فرق ( ferq ) ا . ع . گلهء بزرگ از گوسپندان و از گاو . و گلهء آهو . و گلهء گوسپندان گم شده . و گلهء گوسپندان كم از صد . و قسم و گونه از هر چيزى . و گروه كودكان . و جماعت مردم . ج : افراق . قوله تعالى : فَكانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيمِ . و پاره‌اى از هسته‌هاى خرما كه بشتر خورانند . و پارهء از هر چيزى . و كوه . و پشتهء . و موجهء دريا . فرق ( forq ) ا . ع . قرآن مجيد . و آنچه بدان ميان حق و باطل فرق كنند . فرق ( faraq ) و ( farq ) ا . ع . پيمانه ايست مراهل مدينه را . ج : فرقان و گفته‌اند كه اين پيمانه مساوى با شانزده رطل و يا چهار رطل است . و نيز قدح و ظرف و آوند . فرق ( faraq ) ا . ع . صبح و سپيده‌دم و سپيدى اول بامداد . ج : افراق . المثل : هو ابين من الفرق . و نيز فرق : دورى ميان دو پشته و ميان دو سپل شتر . و برآمدگى يكى از دو ورك اسب افزون‌تر از ديگرى و آن را مكروه شمارند . و شاخه شاخه شدگى تاج خروس . پراكندگى گياه . يق : ارض فى نبتها فرق . ج . نيز : افراق . فرق ( faraq ) م . ع . فرق فرقا ( از باب سمع ) : ترسيد . و يق : فرقت منك و لا فرقتك . و فرق فلان : درآمد فلان در موج دريا و فرو شد در آب . و نوشيد آب را بپيمانهء فرق . فرق ( fareq ) ص . ع . كسى كه بترسد از چيزى . و نبت فرق : گياه ريزه كه زمين را نپوشد . فرق ( faroq ) ص . ع . كسى كه ترسناكى وى جبلى بود . فرق ( feraq ) ع . ج . فرقة . فرق ( foroq ) ع . ج . افرق . و ج . فريق . فرق ( foroq ) و ( forraq ) ع . ج . فارق . فرقاء ( farq ' ) ا . ع . گوسپندى كه ما بين سرهاى پستانش دورى باشد .